Linkler








 
BİLİYOR MUZ?

 




Hiç 'aykuşağı' gördünüz mü? Nasıl ki gökkuşağı Güneş'in ışıklarıyla ortaya çıkar, aykuşağı da Ay'ın ışıklarıyla aydınlatılır. Güneş, Ay'dan çok daha parlak olduğundan, gökkuşağı da aykuşağından daha parlaktır ve bu sebeple daha sık rastlanır. Yukarıdaki resim, Matt BenDaniel tarafından Salt Pond Körfezi'nde (St. John, Virgin Adaları) çekilmiştir. Sol tarafta seyahat teknelerini görmektesiniz. Bu fotoğrafı çekebilmek için diyaframı 30 saniye açık tutmak gerekmiştir. Böylece resimde, gün ortasında çekilmiş gibi bir etki yaratılmıştır. Ayışığı, Güneş'ten gelen ışığın yansıması sonucu olduğundan, kuşakta yer alan renkler de hemen hemen aynıdır. Her iki kuşak ta yağmur damlalarının, prizmada olduğu gibi, ışığı kırmaları sonucu oluşur.


Ay Neden Bazen Gündüzleride Görünür?

Ay sadece gece görülebilir diye bir şey yok. Gündüzleri de periyoduna bağlı olarak ay da tepemizde, bütün yıldızlar da. Ama güneşin atmosferimizde yansıyan ışınları onları görmemize mani oluyor. Atmosferimiz olmasaydı gökyüzü gündüzleri de karanlık olacak, güneşle birlikte yıldızları da görebilecektik. Ay dünyamıza çok yakın olduğundan gökyüzünde görüntü olarak yıldızlardan çok büyük görünür. Eğer konumuna göre güneşten iyi ışık alabilirse gündüzleri de gökyüzünde rahatlıkla görünebilir. Ayın yüzeyi bir asfalt yol yüzeyi gibi yansıtıcıdır. Koyu renktedir ama tam siyah da değildir. Biz gökyüzünde aya baktığımızda sadece onun güneşten yansıttığı ışığı görüyoruz. Güneş kadar ışık saçmıyor ama yine de gökyüzündeki en parlak yıldızdan 100.000 kat daha fazla ışık yansıtabiliyor.

Gündüz havanın aydınlığı yıldızların parıltısını yok eder. Aslında parlak yıldızların olduğu bölgede gökyüzünün parlaklığı da biraz daha farklıdır ama bu farkı pek algılayanlayız. Ama ayın olduğu bölgede ışık yeterli ise geceki gibi çok parlak olmasa da onu görebiliriz. Hatta hava şartlarının olumlu olduğu durumlarda hava aydınlıkken Venüs gezegenini bile görebiliriz. Güneşi büyük bir ampul, ayı da büyük bir ayna olarak düşünebiliriz. Bazı durumlarda ampulün ışığını doğrudan görmesek bile, aynanın yansıttığı ışığını görebiliriz. Bu, geceleri olan durumdur. Güneşi göremeyiz, çünkü dünyamız ondan gelen ışığı bloke etmiştir. Ayı, yani aynadan yansıyan ışığını görebiliriz. Ampulü de, aynayı da birlikte gördüğümüz durum ise ayın gündüz görünme durumudur.

Genellikle 'ayın karanlık yüzü' diye kullanılan deyiş şekli yanlıştır. Doğrusunun 'ayın arka yüzü' olması gerekir. Ayın dünyamız etrafındaki dönüş süresi ile kendi etrafındaki dönüş süresi hemen hemen aynı olduğundan, biz ayın hep bir yüzünü görürüz ama ay dünya ile güneş arasındayken bize bakan yüzü karanlık, güneşe bakan arka yüzü aydınlıktır.

 

 

 
 

İçerik: Zafer Murat Çetintaş         WebDesign: Burak Doğan