Ülke ve İnsanları
________________________________________ Asya, Avrupa ve Afrika
kıtalarının birbirine çok yaklaştığı bir alanda yer alan Türkiye
Cumhuriyeti, doğuda Gürcistan, Ermenistan, Nahcivan ve İran,
batıda Bulgaristan ve Yunanistan, güneyde Suriye ve Irak ile
komşudur. Bu sınırların çoğu Osmanlı ımparatorluğu'nun
parçalanmasından sonraki anlaşmalarla çizilmiştir. Konumu
nedeniyle eski Asya Türk kültürünün Avrupa'ya ulaştırıldığı bir
geçit yeri olan Türkiye, aynı zamanda batı dünyasının doğuya
açılan penceresidir. üç tarafı denizlerle (Akdeniz, Karadeniz ve
Ege Denizi) çevrili olan Türkiye'nin deniz sınırları, ülkeyi
yalnızca yakın bölgelerle değil, bütün dünya ile komşu haline
getirir. Bu uzun kıyılar ve kıtalararası köprü niteliği nedeniyle
ülke, büyük ticaret ve göç yollarının merkezi olmuştur. Türkiye,
hem bir NATO ülkesidir hem de İslam ülkeleri arasında çok taraflı
ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi konusunda aktif bir rol
oynamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin yüzölçümü 814.578 km2dir.
Yüzölçümünün %3'lük bölümü Avrupa kıtasında yer alan akya
topraklarıdır. Asya kıtasında yer alan %97'lik kısmı na ise
Anadolu denir. Dikdörtgeni andıran ülkenin genişliği yaklaşık 550,
uzunluğu 1500 km kadardır. Doğu'daki en uç noktası, İran ve
Nahcivan sınırlarının kesişme noktasıdır. En batı ucu ise
Gökçeada'daki Avlaka burnudur. Kuzeyde en uzak sınır noktası Sinop
ilindeki İnceburun, en güney ucu da Hatay ilindeki Beysun köyüdür.
Deniz sınırlarının uzunluğu 8333 km, kara sınırları ise 2875
km'dir. Bu yüzölçümü ile Türkiye, İran dışındaki bütün
komşularından daha geniş topraklara sahiptir. Türkiye
Cumhuriyeti'nin nüfusu yaklaşık 63 milyondur. Nüfusun 2000 yılında
65.5 milyon, 2010 yılında ise 74 milyon olacağı tahmin
edilmektedir. Nüfus dağılımı bakımından Türkiye'deki coğrafi
bölgeler farklı özellikler gösterir. ülke nüfusunun hemen hemen
yarısı kıyı bölgelerinde toplanmıştır. İç bölgeler ise genel
olarak daha az nüfusludur. Türkiye'de 1950'lerden itibaren nüfus
artışı teşvik politikası terkedilerek, nüfus planlamasına
geçilmiştir. Türkiye'nin Coğrafi Yapısı
________________________________________ Türkiye eski dünyayı
oluşturan Avrupa, Asya ve Afrika'nın birbirlerine en yakın olduğu
ve Avrupa ile Asya'nın kucaklaştıkları bir noktada yer almaktadır.
Coğrafi konumu nedeniyle ana kara parçası olan Anadolu, tarihin
şekillenmesine yol açan değişik halk kitlelerinin toplu göçlerine
şahit olmuştur. Sayılamayacak kadar medeniyetin sahibi olan
Anadolu her biri kendi öz kimliğine bağlı ancak birbirinden
etkilenen kültürlerin bir bileşkesini geliştirmiştir. Ülkenin
çoğunluğu Güney Batı Asya'da bulunduğu Türkiye, Avrupa ve Asya'nın
hudutlarını kucaklaştırmaktadır ve Avrupa'da toplam 780.580 km²
lik bir yüzölçümü vardır. Ülke doğuda Gürcistan, Ermenistan ve
İran ile Güney'de Irak, Suriye ve Akdeniz ile çevrelenmiştir.
Batıya doğru Ege Denizi, Yunanistan ve Bulgaristan Kuzeye doğru
Karadeniz diğer hudutları oluşturur. Türkiye'nin coğrafi
koordinatları 36° 00' - 42° 00' Kuzey Enlem ve 26° 00' - 45° 00'
Güney Boylamdır. 80 idari ili olan Türkiye, Karadeniz Bölgesi,
Marmara Bölgesi, Ege Bölgesi, Akdeniz Bölgesi, İçanadolu Bölgesi,
Doğu ve Güneydoğu Bölgesi olmak üzere yedi coğrafi bölgeye
bölünmüştür. Türkiye'nin Dağları
________________________________________ Marmara Bölgesi'nde en
önemli tepe olan Uludağ (2.543 m.) aynı zamanda önemli bir kış
sporları ve turizm merkezidir. Ege Bölgesi'nde dağlar denize dikey
inerler.
Türkiye'nin Güneyi'ndeki Akdeniz Bölgesi'nde yer
alan Batı ve Orta Tarsus Dağları birden bire kıyılarında
yükselirler. İçanadolu Bölgesi Türkiye'nin tam ortasındadır. Bir
diğer bölgelerle karşılaştırıldığı vakit daha az dağa sahipmiş
görüntüsü verir. Bölgenin başlıca yükseklikleri Karadağ, Karacadağ,
Hasandağ ve Erciyes (3.917 m.) dağıdır. Doğuanadolu Bölgesi
Türkiye'nin en yüksek bölgesidir. Dörtte üçlük bölümü 1.500 -
2.000 m. yüksekliğindedir. Bölgede 5.165 m. yükseklikte Nuh'un
Gemisi yerleşmiş olduğu Ağrı Dağı (Ararat) nın ve Tendürek, Süphan,
Nemrut'un da aralarında bulunduğu bir yığın harekete geçmeyen
volkan vardır. Bazı Dağ ve Tepelerin Yükseklikleri
________________________________________ Dağ ve Tepe Yükseklik
(m) Dağ ve Tepe Yükseklik (m)
________________________________________ Karadeniz Bölgesi
Akdeniz Bölgesi Kaçkar dağı 3923 Demirkazık tepesi 3756 Üç
Doruk tepesi 3709 Lorut dağı 3588 Kaçkar tepesi 3589
Medetsiz tepesi 3524 Hunut Dağı 3580 Aydos dağı 3480
Güngörmez Dağı 3523 Aladağ 3333
Marmara Bölgesi Doğu
Anadolu Bölgesi Uludağ 2543 Büyük Ağrı dağı 5137 Tepel dağı
2052 Süphan dağı 4058 Domaniç dağı 1845 Uludoruk 4135 Yirca
dağı 1906 (Buzuldağ)Cilo dağı 4116 Kazdağ 1774 Küçük Ağrı dağı
3896
Ege Bölgesi Güneydoğu Anadolu Bölgesi Akdağ 2446
Karacadağ 1938 Bozdağ 2414 Keltepe 1748 Honaz dağı 2582
Karakaş dağı 1496 Akbaba tepesi 2298 Raman dağı 1260
Akbabadağ 2300 Mazı dağı 1252
________________________________________
Denizler
________________________________________
Türkiye Kuzey'de
Karadeniz, Güney'de Akdeniz ve Batı'da Ege Denizi olmak üzere üç
deniz tarafından çevrilmiştir. Karadeniz'i dünyanın diğer
taraflarıyla buluşturan İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nın
bulunduğu önemli su yolunun geçtiği Kuzey Batı'daki Marmara Denizi
ise bir iç denizidir. Türkiye'nin kıyıları adalar dışında 8.333
km.dir. Anadolu kıyısı: 6480 km Trakya kıyısı: 786 km
Adalar kıyısı: 1067 km
Türkiye'nin Gölleri
________________________________________ Göller sayıları
itibarlarıyla Doğu Anadolu Bölgesi en zengin bölgedir. O,
Türkiye'nin en büyük gölü Van (3.713 km²) havidir. Ayrıca Beyşehir
ve Eğridir Gölleri'nin de aralarında olduğu bir çok göl Toros
Dağları'nın batısındadır. Önemli göller Türkiye'de ikinci en büyük
göl olan Tuz Gölü, Burdur, Sapanca, İznik, Ulubat, Kuş Cenneti
olan Manyas, Akşehir ve Eber'dir. Geçen otuz yılda Doğu Anadolu'da
barajlar inşa edildiğinden Keban, Karakaya, Atatürk gibi bir çok
büyük baraj gölü meydana getirilmiştir. Türkiye'nin Nehirleri
________________________________________ Türkiye'nin bir çok
nehri ülkeye çeviren denizlere akmaktadır. Fırat (Euphrates) ve
Dicle (Tigris) Irak'ta buluşurlar ve Basra Körfezi'ne akarlar.
Türkiye'nin en büyük nehirlerinden Kızılırmak, Yeşilırmak ve
Sakarya Karadeniz'e akar. Susurluk, Biga, Gönen Marmara'ya, Gediz,
Küçük Menderes ve Meriç Ege'ye ve Seyhan,Ceyhan ve Göksu'da
Akdeniz'edökülür.
Coğrafi Bölgeler
________________________________________ 1941 yılında Ankara'da
toplanan Birinci Coğrafya Kongresi, uzun süren çalışmaları sonunda
Türkiye'yi yedi coğrafi bölgeye ayırmıştır. Adı geçen kongrenin
çalışma larında; Türkiye'nin üç tarafının denizle çevrilmiş
olması, uzun kenarları boyunca kıyıya paralel dağ sıralarının
bulunuşu, bu dağların yüksek, ama az engebeli olan orta kesimi
deniz etkisinden ayırması, bu yüzden kıyı şeridiyle iç kesimler
arasında iklim, doğal bitki örtüsü, tarım çeşitlerinin dağılımı ve
bunların ulaşım sistemlerine ve konut tiplerine etkisi gibi
etmenler göz önünde tutulmuş ve Türkiye'nin dört kenar bölgeyle üç
iç bölgeye ayrılması mümkün olmuştur. Tespit edilen yedi bölgeden
ilk dördü ne komşu olduğu denizin adı verilmiştir (Karadeniz,
Marmara, Ege ve Akdeniz Bölgeleri). Diğer üç bölge de Anadolu
bütünü içindeki yerlerine göre adlandırılmıştır (ıç Anadolu, Doğu
Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri). Türkiye dünyanın
önemli deprem kuşaklarından biri olan AlpHimalaya kuşağı üzerinde
yer almaktadır. Ülkeyi baştan başa kateden Kuzey Anadolu fayı
başta olmak üzere, Türkiye'de daha çok sayıda aktif fay
bulunmaktadır. Kuzey Anadolu Fayı üzerinde son yüzyılda, 1939'da
Erzincan'dan başlayan ve doğudan batıya doğru, fay parçaları
boyunca düzenli bir seyir izleyen 7 büyük deprem olmuştur. 17
Ağustos 1999 tarihinde, merkez üssü İzmit olan 7.4 şiddetindeki
son Marmara depremi de, Kuzey Anadolu fayının Doğu Marmara
bölümünde gerçekleşmiştir. "Asrın felaketi" olarak nitelendirilen
Marmara depremi, 1939 Erzincan depreminden sonra Türkiye tarihinin
en büyük depremidir. Türkiye'nin en fazla nüfus yoğunluğuna
sahip geniş bir bölgesinde meydana gelen Marmara depremi, en fazla
İzmit, Yalova, Sakarya ve Bolu illerinde olmak üzere İstanbul,
Eskişehir, Bursa ve Zonguldak gibi çevre illerde de çok sayıda can
kaybı ve hasara yol açmıştır. 15 binin üzerinde kişinin hayatını
kaybettiği depremde, 25 bini aşkın bina yıkılmış, 200 bin
civarındaki konut ve işyeri de hasar görmüştür. Depremden hemen
sonra harekete geçen Türk hükümeti, depremin yaralarını sarmak
için seferber olmuştur. Başta Almanya, ısrail, Yunanistan ve Rusya
olmak üzere toplam 83 ülke kurtarma ekipleri ve çeşitli yardım
malzemeleri göndermiş, depremden zarar görenlere yardım amacıyla
Türkiye'de ve dünyanın birçok ülkesinde, gerek hükümetler gerekse
sivil toplum örgütleri bünyesinde yardım kampanyaları
başlatılmıştır. Deprem sonrasında meydana gelen bu uluslararası
dayanışma ve duyarlılık, Türk halkının tamamı tarafından takdir ve
şükran duyguları ile karşılanmıştır. Marmara Bölgesi
________________________________________ Marmara Bölgesi,
Balkan Yarımadası ile Anadolu arasın da bir geçiş alanı oluşturur.
Avrupa ve Asya bu bölgede birbirine bağlanır. Yaklaşık 67.000
km2lik yüzölçümüyle ülke yüzeyinin %8,5'ini kaplar. Adını
bütünüyle toprakları içinde kalan ve boğazlar aracılığıyla
Karadeniz ve Ege Denizi'ne açılan aynı adlı iç denizden alır. Ege
kıyıları açığında yer alan Bozcaada ve Gökçeada (ımroz) da Marmara
Bölgesi alanına girmektedir. Marmara Bölgesi doğuda Karadeniz
ve İç Anadolu Bölgeleri, güneyde Ege Bölgesi, kuzeybatıda da
Yunanistan ve Bulgaristan ile çevrilidir. Diğer bölgelerde olduğu
gibi, Marmara Bölgesi'nin sınırları da her yerde il sınırlarına
uymaz. Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, İstanbul, Kocaeli ve Yalova
illeri bütünüyle bölge sınırları içindedir. Sakarya, Bilecik,
Bursa, Balıkesir ve Çanakkale illerinin bazı toprakları ise Ege ve
Karadeniz Bölgelerinin sınırları içinde yer alır. Marmara
Bölgesi'nin halkı geçimini sanayi, ticaret, turizm ve tarımdan
sağlar. Türkiye'nin başlıca sanayi bölgesidir. Bölgedeki en
gelişmiş sanayi alanı İstanbul-Bursa-İzmit eksenidir. İlkçağ'dan
beri önemli bir ticaret merkezi olan ve kıtalararası ulaşım
yolları üzerinde bulunan İstanbul, bölgeye ülke çapında bir
üstünlük sağlar. Bölgenin diğer yörelerinde de yaygın sanayi
faaliyetlerine rastlanır. ıretilen başlıca sanayi malları arasında
işlenmiş gıda, dokuma, hazır giyim, çimento, kağıt, petrokimya
ürünleri, beyaz eşya, gemi ve yat sayılabilir. Bölgede aynı
zamanda tarım da çeşitlenmiştir. Ekili alanların yaklaşık yarısı
buğday tarlalarından oluşur. Buğdayı şekerpancarı, mısır ve
ayçiçeği üretimi izler. Türkiye'nin ayçiçeği üretiminin yaklaşık
%73'ünü, mısır üretiminin yaklaşık %30'unu gerçekleştiren bölgenin
sebze ve meyve üretimi de önemli bir miktarı bulur. Mısır
üretiminde Karadeniz Bölgesi'nden sonra ikinci sırada yer alan
bölge, zeytin üretiminde de Ege Bölgesini izler. Sofralık Gemlik
zeytinleri ünlüdür. Bağcılık konusunda da gelişmiş olan bölgede,
Tekirdağ, Şarköy, Mürefte, Avşa ve Bozcaada üzüm ve şarap larıyla
tanınır. Avrupa'nın güneydoğusunda yer alan Marmara Bölgesi,
dünyanın en güzel manzaralarına, önemli mimarlık ve sanat
eserlerine sahiptir. Marmara Denizi'ndeki adalar, yarımadalar ve
koylar, bölgedeki dağlar ve ormanlar ile kentlerde tarih ve doğa
içiçedir. Birçok büyük uygarlığın doğduğu ve gelişip kök saldığı
bu bölge, iki kıta arasında geçiş yapan kavimlerin göç yollarını
oluşturmuştur. Bu ka vimlerin ve bölgeye yerleşen ulusların
bıraktıkları izlere adım başında rastlamak mümkündür. Eşsiz doğal
ve tarihi değerlere sahip olan bölgede turizm de çok gelişmiştir.
Her yıl bölgeye önemli sayıda turist gelmektedir. Bölge Türk tu
rizminin ülke genelinde finans, yatırım, eğitim ve operasyon
merkezidir. Ege Bölgesi
________________________________________ Ege bölgesi
Türkiye'nin denize doğru geniş bir biçimde açılan tek bölgesidir.
Yaklaşık 79.000 km2lik yüzölçümüyle ülke topraklarının %11'ini
kaplar. Anadolu'nun batısında bulunan bölge, adını komşu olduğu
denizden alır. İzmir, Aydın, Manisa, Kütahya ve çok küçük bazı
kesimleri dışında Uşak illeri tamamen bölge içinde kalır. Muğla,
Denizli ve Afyon illerinin bazı toprakları ise Akdeniz ve İç
Anadolu bölgelerinin sınırları içerisindedir. Aynı şekilde,
Marmara bölgesinde yer alan Balıkesir ilinin Ege kıyıları ile
Bursa'nın bazı ilçeleri Ege bölgesine taşar. Ege Bölgesi sanayi
etkinlikleri bakımından Marmara Bölgesi'nden sonra ikinci sırada
yer alır. Tekstil, gıda ve otomotiv sanayii başta olmak üzere
makina, yedek parça ve diğer sanayi kuruluşları İzmir'de, yağ
sanayii Ayvalık ve Edremit yöresinde yoğunlaşmıştır. Uşak, Kütahya
ve Afyon'da şeker, Kütahya'da azot fabrikaları vardır. Pamuklu
dokumacılık İzmir, Uşak, Aydın, Nazilli ve özellikle Denizli'de
yaygınlaşmıştır. Denizli, tüm bölgenin en önemli tekstil merkezi
olup buradan yurtdışına ihracat yapılmaktadır. Halıcılık ise İç
Batı Anadolu kesiminde Uşak, Kula, Gördes, Simav ve Demirci'de
gelişmiştir. Afyon, mermeri ve mermer üretim tesisleriyle tanınır.
İzmir Körfezi'ndeki Çamaltı Tuzlası, Türkiye'nin en önemli tuz
üretim merkezidir. Bölge Soma, Tunçbilek ve Yatağan'daki termik,
Kemer ve Demirköprü'deki hidroelektrik santralleriyle Türkiye'nin
toplam elektrik üretimine önemli katkılarda bulunur. İzmir
yakınlarındaki Aliağa'da büyük bir petrol rafinerisi vardır.
Ege Bölgesi'nde ekili ve dikili alanlar büyük yer kaplar. İç Batı
Anadolu bölümünde, meyvecilik ve bağcılık ağırlık kazanır.
Türkiye'nin tütün üretiminin yarısından çoğunu Ege bölgesi
karşılar. Bölgenin, ülkenin toplam pamuk üretimindeki payı ise
üçte bire yakındır. Gediz Ovası'nın kurutularak yurtiçi ve
özellikle yurtdışına ihraç edilen çekirdeksiz üzümü, Büyük
Menderes Ovası'nın inciri ve Edremit Körfezi'nin zeytin ve
zeytinyağı üretimi bölge ekonomisine büyük katkıda bulunur. Bölge,
Türkiye üzüm üretiminin üçte birinden fazlasını, incir üretiminin
ise beşte dördünü karşılar. Türkiyedeki zeytin ağaçlarının %48'i
bu bölgede dir. Turunçgiller de bölgenin önemli bir ihraç
ürünüdür. Turizmin oldukça geliştiği Ege Bölgesi, ülke
ekonomisine önemli bir katkı sağlar. Bodrumlu ünlü tarih yazarı
Heredot'un deyimiyle "Dünyanın en güzel gökyüzüne ve en iyi
iklimine sahip" Ege kıyıları boyunca körfezler, yarımadalar,
koylar, adalar ve ince kumlu plajlar ardarda sıralanır. Asırlar
boyu sayısız mitolojik olaylarla içiçe yaşamış olan bölgede, adım
başı tiyatroları, mabetleri, agoraları ve kaleleri ile ünlü antik
kentlere rastlanır. Bu kentler zaman tünelinde gerçekleştirdikleri
kent planlamaları ve felsefe, tıp, matematik, astronomi, mimari ve
diğer sanat alanlarındaki başarılı performansları ile Batı
uygarlığının temelini oluşturmuşlardır.
Akdeniz Bölgesi
________________________________________ Akdeniz Bölgesi, adını
komşu olduğu denizden alır. Bölge genişliği 120180 km arasında
değişen bir şerit halinde, batıda Köyceğiz dolaylarından
başlayarak, doğuda Hatay ilinin bitim noktası olan Basit Burnu
yakınına kadar sokulur. Yaklaşık 120.000 km2 lik yüzölçümüyle
Türkiye'nin toplam yüzölçümünün yaklaşık %15'ini oluşturur. Hatay,
Adana, İçel, Antalya, Isparta, Burdur ve Kahramanmaraş ilinin
büyük bir bölümü Akdeniz Bölgesi'ndedir. Ayrıca Muğla ilinin
Köyceğiz, Dalaman, Ortaca ve Fethiye ilçeleri de Akdeniz
Bölgesi'ne girer. Akdeniz Bölgesi'nde tarım ve sanayi geniş yer
tutar. Bölgenin kıyı kesimlerinde son yıllarda sanayi bitkileri
ekimine geniş yer verilmekle birlikte, tahıl tarımının büyük önem
taşıdığı görülür. Nitekim Akdeniz Bölgesi'ndeki ekili alanların
yaklaşık üçte ikisi tahıl tarlalarıyla kaplıdır. Tahıl ürünleri
arasında, bölgenin bütün illerinde buğday başta gelir ve onu arpa
izler. Sanayi bitkilerinden pamuk, bölgenin ana gelir kaynağıdır.
Bölgenin pamuk üretimi, Türkiye üretiminin üçte ikisi kadardır.
Hatay ili ve Göller Bölgesi'nin bazı kesimlerinde tütün tarımı
yapılmaktadır Akdeniz Bölgesi'nde meyve ve sebze yetiştirilen
dikili alanlar da büyük yer tutar. Turfandacılık, son yıllarda
ulaşımın gelişmesine dayalı olarak çok ilerlemiştir. Meyvecilikte
ilk sırayı turunçgiller alır. Türkiye'nin turunçgiller üretiminin
beşte dördünden fazlası Akdeniz Bölgesi'nde gerçekleşir. Muz ise
yanlızca bu bölgeye özgü bir meyvedir. Bölgenin en hızlı
sanayileşen kesimi Çukurova'dır. Çukurova aynı zamanda Türkiye'nin
de başlıca sanayi merkezleri arasında yer alır. Adana'daki çeşitli
sanayi kolları (özellikle tekstil) yanında, Akdeniz Bölgesi'nin
başlıca sanayi tesisleri arasında; Mersin Petrol Rafinerisi (ATAŞ),
İskenderun Süperfosfat ve DemirÇelik Fabrikaları, Antalya
Ferrokrom ve Seydişehir Alüminyum fabrikaları sayılabilir.
Akdeniz Bölgesi, özellikle Antalya Körfezi çevresindeki doğal ve
tarihsel zenginlikler sayesinde, Türkiye'nin en önemli turizm
merkezi olmuştur. Antalya körfezi çevresinde, hiçbir Akdeniz
ülkesinde rastlanmayacak ölçüde doğaya saygılı, modern ve son
derece gelişmiş mimari konumlarıyla çeşitli tatil köyleri ve
oteller yer alır. İç Anadolu Bölgesi
________________________________________ İç Anadolu Bölgesi
Türkiye'nin merkezinde bulunan ıç Anadolu Bölgesi, 151.000 km2lik
yüzölçümüyle Türkiye topraklarının yaklaşık %19'unu kaplar. Bölge
Doğu Anadolu'dan sonra Türkiye'nin ikinci büyük bölgesidir.
Nevşehir, Aksaray, Kırıkkale ve Kırşehir illeri bütünüyle bölge
içinde kalır. Diğer illerin bazı toprakları ise Karadeniz, Akdeniz
ve Doğu Anadolu bölgelerine taşar. İç Anadolu'da, tarım ve
hayvancılık önemli bir gelir kaynağıdır. Türkiye tahıl üretiminin
yaklaşık üçte biri bu bölgeye aittir. Tahıl türlerinden en fazla
buğday üretilir. Buğday üretimi bakımından Konya ilk sırada yer
alır. İkinci sırada ise Ankara gelir. Bölgede genellikle makarna,
bulgur ve irmik yapımına elverişli sert buğday yetiştirilir.
Baklagillerden en çok fasulye ve nohut, az miktarda da mer cimek
ekilir. Türkiye'nin patetes üretiminin üçte biri yine bu bölgede
gerçekleşir. Sanayi bitkilerinden ise en fazla şekerpancarı
üretilmektedir. Bağcılık ve meyvecilik bakımından Konya, Ankara,
Niğde, Nevşehir ve Kayseri illeri önemlidir. İç Anadolu'da daha
çok orta ve küçük sanayi tesisleri bulunmaktadır. Halıcılık
Kayseri, Sivas ve Konya yörelerinde yoğunlaşmıştır. Bölgenin
başlıca sanayi kuruluşları Ankara, Eskişehir, Kayseri, Sivas,
Konya, Kırıkkale ve Çorum gibi merkezlerde toplanmıştır.
Karadeniz Bölgesi ________________________________________
Karadeniz Bölgesi, yaklaşık 141.000 km2lik yüzölçü müyle ülke
yüzeyinin %18'ini kaplar. Adını ve özelliklerini komşu olduğu
denizden alan Karadeniz Bölgesi, doğuda Gürcistan sınırı ile
batıda Adapazarı Ovası'nın doğu kenarı arasında uzanır. Artvin,
Rize, Trabzon, Gümüşhane, Bayburt, Giresun, Ordu, Samsun, Amasya,
Sinop, Kasta monu, Zonguldak, Bartın ve Bolu illeri bütünüyle
bölge sınırları içinde kalırken, ıç Anadolu Bölgesi sınırları
içinde bulunan Artova ilçesi dışında Tokat ilinin tamamına yakın
kesimi de yine Karadeniz Bölgesi'ne girer. Çorum ilinin yarısı ıç
Anadolu'da, diğer yarısı da Karadeniz Bölgesi'ndedir. Coğrafi
özellikler bakımından bölge doğu, orta ve batı olmak üzere üç
bölüme ayrılır. Karadeniz halkının büyük çoğunluğu geçimini
topraktan sağlar. Bölge tarımının en önemli özelliği, diğer
bölgelerdeki başlıca tahıl türü olan buğdayın yerini bu bölgenin
kıyı kesimlerinde mısırın almasıdır. Nitekim Türkiye'nin mısır
üretiminin üçte birinden fazlası Karadeniz Bölgesi'nde
gerçekleştirilir. Kıyı dağlarının gerisindeki ovalarda ise daha
çok buğday ekilir. Bölgede arpa da önemli bir tahıl ürünüdür.
Kızılırmak ve Yeşilırmak deltaları ile Gökırmak vadisinin Boyabat
kesimi ve Devrez Vadisi'nin Tosya kesi minde pirinç yetiştirilir.
Baklagiller üretiminde ilk sırayı fasulye, sanayi bitkilerinde ise
şekerpancarı alır. Bölgede yetiştirilen diğer ürünler arasında
patates, soğan, ayçiçeği ve kendir yer alır. Türkiye'de yanlızca
Doğu Karadeniz'de yetişen çay ise bölgenin en önemli
ürünlerindendir. Karadeniz Bölgesi'nin özellikle doğu kesiminin
başlıca meyvesi fındıktır. Karadeniz kıyı şeridi fındık
ağaçlarıyla kaplıdır. Rize kesimlerinde seyrek olan fındıklıklar
Trabzon kesiminde sıklaşır, Giresun ve Ordu illerinde en yoğun
halini alır. Elma üretimi de oldukça fazla olan bölgede son
yıllarda kivi ve avokado gibi meyveler de yetiştirilmeye
başlanmıştır. Karadeniz Bölgesi'ndeki başlıca sanayi
kuruluşları Karabük ve Ereğli'deki demirçelik tesisleri, Çatalağzı
Termik Santrali, Zonguldak çevresindeki taşkömürü havzaları,
Murgul bakır üretim tesisi ve bölgenin çeşitli kesimlerindeki
şeker, kağıt, sülfirik asit, bitkisel yağ, çay, fındık kırma ve
fındık ürünleri, balık unu ve sigara fabrikalarıdır.
